Dziecko i dzieciństwo w twórczości Juliusza Kadena-Bandrowskiego
Zapomniany dzisiaj – niesłusznie! – Juliusz Kaden-Bandrowski w dwudziestoleciu międzywojennym był jedną z najważniejszych postaci nie tylko na scenie literackiej, ale też politycznej. Pisał głośne powieści, artykuły propagandowe i wspomnienia. Był nieprawdopodobnie płodnym literatem i dziennikarzem. Znamy go jako „piłsudczyka” i propaństwowca, a przecież był także doskonałym obserwatorem życia.
Kiedy myślimy o dziecku w twórczości Kadena, to oczywiście jako pierwsze przychodzą na myśl dwie książki wspomnieniowe o jego własnym dzieciństwie („Miasto mojej matki” i „W cieniu zapomnianej olszyny”) oraz opowieści o dorastaniu synów pisarza – bliźniaków – Andrzeja i Pawła, którzy zostali uwiecznieni w zbiorze opowiadań „Aciaki z I A”. Jednak nie tylko tam można znaleźć ślady toposu dziecka i dzieciństwa w twórczości autora „Generała Barcza”.
Opracowanie Izabeli Kiełtyk-Zaborowskiej, która jest dzisiaj chyba jedyną konsekwentną badaczką spuścizny Kadena-Bandrowskiego, pokazuje nie tylko to, co zapowiada tytuł. Autorka pokazuje bowiem zagadnienie na tle zarówno recepcji dzieł Kadena, jego biografii, ale również omawia wizję dzieciństwa w prozie dwudziestolecia międzywojennego i krótko przypomina główne konteksty dotyczące tego tematu w ówczesnej pedagogice. A jest przecież o czym mówić, bo to czasy zarówno znakomitych pisarzy dotykających tematyki dziecięcej, jak i wciąż niedoścignionych praktyków pedagogiki z Januszem Korczakiem na czele.
Książka „Dziecko i dzieciństwo w twórczości Juliusza Kadena-Bandrowskiego” to lektura dla fanów pisarza, ale sporo przyjemności znajdą w niej także ci, których interesuje dwudziestolecie międzywojenne jako czas odtwarzania polskiej państwowości i okres poprzedzający katastrofę. Autorka skutecznie omija rafy hermetyczności naukowej, dzięki czemu opracowanie czyta się z ogromną przyjemnością.
Izabela Kiełtyk-Zaborowska, Dziecko i dzieciństwo w twórczości Juliusza Kadena-Bandrowskiego, Naukowe Wydawnictwo Piotrkowskie, Uniwersytet Jana Kochanowskiego w Kielcach, Piotrków Trybunalski 2009.
