Dziecko i dzieciństwo w twórczości Juliusza Kadena-Bandrowskiego 

Zapomniany dzisiaj – niesłusznie! – Juliusz Kaden-Bandrowski w dwudziestoleciu międzywojennym był jedną z najważniejszych postaci nie tylko na scenie literackiej, ale też politycznej. Pisał głośne powieści, artykuły propagandowe i wspomnienia. Był nieprawdopodobnie płodnym literatem i dziennikarzem. Znamy go jako „piłsudczyka” i propaństwowca, a przecież był także doskonałym obserwatorem życia. 

Kiedy myślimy o dziecku w twórczości Kadena, to oczywiście jako pierwsze przychodzą na myśl dwie książki wspomnieniowe o jego własnym dzieciństwie („Miasto mojej matki” i „W cieniu zapomnianej olszyny”) oraz opowieści o dorastaniu synów pisarza – bliźniaków – Andrzeja i Pawła, którzy zostali uwiecznieni w zbiorze opowiadań „Aciaki z I A”. Jednak nie tylko tam można znaleźć ślady toposu dziecka i dzieciństwa w twórczości autora „Generała Barcza”. 

Opracowanie Izabeli Kiełtyk-Zaborowskiej, która jest dzisiaj chyba jedyną konsekwentną badaczką spuścizny Kadena-Bandrowskiego, pokazuje nie tylko to, co zapowiada tytuł. Autorka pokazuje bowiem zagadnienie na tle zarówno recepcji dzieł Kadena, jego biografii, ale również omawia wizję dzieciństwa w prozie dwudziestolecia międzywojennego i krótko przypomina główne konteksty dotyczące tego tematu w ówczesnej pedagogice. A jest przecież o czym mówić, bo to czasy zarówno znakomitych pisarzy dotykających tematyki dziecięcej, jak i wciąż niedoścignionych praktyków pedagogiki z Januszem Korczakiem na czele. 

Książka „Dziecko i dzieciństwo w twórczości Juliusza Kadena-Bandrowskiego” to lektura dla fanów pisarza, ale sporo przyjemności znajdą w niej także ci, których interesuje dwudziestolecie międzywojenne jako czas odtwarzania polskiej państwowości i okres poprzedzający katastrofę. Autorka skutecznie omija rafy hermetyczności naukowej, dzięki czemu opracowanie czyta się z ogromną przyjemnością. 

Izabela Kiełtyk-Zaborowska, Dziecko i dzieciństwo w twórczości Juliusza Kadena-Bandrowskiego, Naukowe Wydawnictwo Piotrkowskie, Uniwersytet Jana Kochanowskiego w Kielcach, Piotrków Trybunalski 2009.

Podobne wpisy

  • Musiało się stać. Musiało.

    „Under the knife” Tess Gerritsen (nie mam zdrowia sprawdzić jak to wyszło po polsku) to koszmarek. Musi jej się śnić, chyba że sprzedała tego mnóstwo 😉 Kate jest lekarzem obecnym przy prostej operacji dziewczyny, która pracuje w jej szpitalu jako pielęgniarka. Standardowa procedura zawodzi, pacjentka umiera. Zaczyna się szukanie winnych. Kate czuje się bez winy,…

  • |

    Nic nie jest oczywiste

    Takiej szaleńczej przejażdżki oczekiwałem. Wydana cztery lata temu (2010) powieść z cyklu o detektyw Rizzoli i doktor Isles „The Killing Place” to majstersztyk absolutnie wykraczający poza standardy literatury kryminalnej czy thrillera medycznego. To jest Gerritsen siłą wciągająca czytelnika za rękaw do górskiej kolejki, której zakręty powodują oszołomienie, ale i zachwyt. Praktycznie wszystkie wątki i motywy,…

  • Otoczone drutem miasto

    Żydowskie getto w środku Łodzi dla wielu uczestników tych koszmarnych wydarzeń wydawało się wybawieniem. Oto bowiem w morzu okropieństw, bezpardonowych rabunków, gwałtów, mordów powstaje miasto, w którym Żydzi sami będą się rządzić. Naprawdę wielu wierzyło, bądź przynajmniej usilnie starało się w to uwierzyć. Wydana w 2015 roku przez Instytut Pamięci Narodowej książka Adama Sitarka świetnie…

  • Mistrz przestrzeni

    „Oblicza Wód” Roberta Silverberga to powieść wyjątkowa. Trudno ją zakwalifikować do science fiction, nie jest to fantasy. W moim przekonaniu najbliżej jej do fantastycznego traktatu etycznego, choć to określenie kompletnie nie oddaje sensu książki. Na obwolucie mówi do nas Isaac Asimov: „Tam, gdzie Robert Silverberg jest dzisiaj, science fiction dojdzie dopiero w przyszłości”. Dodam tylko,…

  • |

    Potulice oskarżają

    W 1968 roku żyło jeszcze wielu naocznych świadków tego, co się działo za murami (a faktycznie – wałami) obozu w Potulicach. Niezmordowany Włodzimierz Jastrzębski (tym razem z Tadeuszem Jaszowskim) w książce „Potulice oskarżają” daje dowody niemieckich zbrodni ludobójstwa.  Ta niewielkich rozmiarów książka stanowi potężne oskarżenie. Na raptem stu stronach autorzy pokazali genezę zjawiska, jak to…

  • nieme skrzypce 

    Grzegorz Kalinowski. Pisarz (opowiadań), eseista, krytyk. Magik. Za przeproszeniem – działacz. Co wydał, to zbierało nagrody. Jak nic nie wydaje, to też dostaje. Zasłużenie!  Zbiór sześciu opowiadań pod wspólnym tytułem „nieme skrzypce” Kalinowski wydał w 2021 roku. Przeczytałem je pięć lat później. Ale przecież to nie ma najmniejszego znaczenia, bo święta rzeka wciąż płynie, a…